
Yıllara göre enflasyon oranları
Yıllar | Enflasyon oranı (%) |
---|---|
1983 | 37,06 |
1984 | 49,68 |
1985 | 44,19 |
1986 | 30,67 |
1987 | 55,05 |
1988 | 75,21 |
1989 | 64,28 |
1990 | 60,41 |
1991 | 71,14 |
1992 | 65,97 |
1993 | 71,08 |
1994 | 125,49 |
1995 | 76,05 |
1996 | 79,76 |
1997 | 99,09 |
1998 | 69,73 |
1999 | 68,79 |
2000 | 39,03 |
2001 | 68,53 |
2002 | 29,75 |
2003 | 18,36 |
2004 | 9,32 |
2005 | 7,72 |
2006 | 9,65 |
2007 | 8,39 |
2008 | 10,06 |
2009 | 6,53 |
2010 | 6,40 |
2011 | 10,45 |
2012 | 6,16 |
2013 | 7,40 |
2014 | 8,17 |
2015 | 8,81 |
2016 | 8,53 |
2017 | 11,92 |
2018 | 20,30 |
2019 | 11,84 |
2020 | 14,60 |
2021 | 36,08 |
2022 | 64,27 |
2023 | 64,77 |
2024 * | 67,07 |
* 2024 yılı enflasyon verisi 1 – 29 Şubat verisine göre eklenmiştir.
Bu yılın fiyat düzeyine P1, geçen yılın fiyat düzeyine de PO dersek, enflasyon oranını hesaplamak için aşağıdaki formülü kullanabiliriz:
Enflasyon Oranı =-Pı-Po / Po x 100
Enflasyon Türleri
Sürünen Enflasyon
Enflasyon oranının yıllık %3-%8 arasında olması durumuna denir.
Aşırı-Dört Nala Enflasyon
Enflasyon oranının yıllık %25-%80 arasında olmasına denir.
Hiper Enflasyon
Aylık enflasyon oranının %50 civarında olması durumuna denir.
Enflasyonun ortaya çıkış nedenleri
Talep Enflasyonu: Toplam arzın Toplam talebi karşılayamaması durumunda ortaya çıkan enflasyon sorunudur. Bu durumda fiyatlar artar ve enflasyon sorunu ortaya çıkar.
Maliyet Enflasyonu: Üretilen malların maliyetlerinin artması sonucu, üretici firmalar maliyetlerini karşılamak için malların fiyatlarını artırması sonucu oluşan enflasyon türüdür.
Ücret Enflasyonu: İşçilerde bir verimlilik artışı olmadan işçi sendikaları gibi nedenlerden dolayı işçilerin ücretine zam yapılması bu durumda firmaların maliyetlerini artırması eski karlılığını korumak zorunda kalan firmaların ise mallara zam yapması sonucu oluşan enflasyon türüdür. En son Türkiye’de Asgari ücrete yapılan zam sonucu birçok mala zam gelmesi ve enflasyonun artmasına sebep olmasıdır.
Kar Enflasyonu: Firmaların aç gözlülüğü yüzünden oluşan enflasyon sorunudur diyebiliriz. Firmalar aşırı kar elde etmek için mallarına zam yapması sonucu oluşan enflasyondur.
Enflasyonun ortaya çıkış nedenlerini incelersek enflasyon problemini çözmek daha basit olur. Talebin aşırı fazla olduğu durumlarda genelde enflasyon problemiyle karşı karşıya kalıyoruz bu durumda yapılması gereken temel şey ise talebi kısmak olacaktır. Daraltıcı maliye ve para politikası uygulanırsa enflasyondan kurtulunur. Bunun için vergiler artırılmalı ,transfer harcamaları ve para arzı azaltılmalıdır.
Enflasyon dışında bilinmesi gereken başlıca başlıklar bulunmaktadır. Onlar ise kısaca şu şekilde kısaltmaları yazılmıştır;
TÜFE: Tüketici fiyat endeksi
ÜFE: Üretici fiyat endeksi
TEFE: Toptan eşya fiyat endeksi